นโยบายของจีนต่อความร่วมมือด้านความมั่นคงในเอเชีย-แปซิฟิก

17 April 2017
Source: 
vijaichina

๑. เอเชีย-แปซิฟิก เป็นภูมิภาคที่มีอาณาบริเวณกว้างใหญ่ คิดเป็นพื้นที่ประมาณ ๒๒ เปอร์เซ็นต์ของพื้นดินบนโลก ครอบคลุมประเทศต่างๆ เป็นจำนวนมาก โดยมีประชากรรวมกันคิดเป็นเกือบ ๖๐ เปอร์เซ็นต์ของประชากรโลก จึงเป็นจุดที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ของโลก นอกจากนี้ สถานการณ์ปัจจุบันของภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ถือได้ว่ามีเสถียรภาพในภาพรวม จากการกระตุ้นอย่างเข้มแข็งต่อการรักษาสันติภาพและการพัฒนา ดังนั้น ทุกประเทศในภูมิภาคนี้ จึงมีเป้าหมายร่วมกันทางยุทธศาสตร์ในการมุ่งส่งเสริมสันติภาพ การแสวงหาเสถียรภาพและการพัฒนา รวมทั้งมีความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกันในทางการเมืองระหว่างประเทศ แม้ว่าจะมีข้อกรณีพิพาท ที่เป็นจุดประเด็นร้อนในภูมิภาค ซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพ เช่น ปัญหานิวเคลียร์ในคาบสมุทรเกาหลี ปัญหาในอัฟกานิสถาน และข้อพิพาทเกี่ยวกับอำนาจอธิปไตยทั้งทางบกและทางทะเล เป็นต้น ตลอดจนการเผชิญกับสิ่งท้าทายต่อความมั่นคง อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงรูปแบบที่มีความซับซ้อน ทั้งทางการเมือง และสังคม โดยเฉพาะภัยคุกคามต่อความมั่นคงในรูปแบบใหม่ เช่น การก่อการร้าย อาชญากรรมข้ามชาติ และภัยพิบัติทางธรรมชาติ เป็นต้น

๒. ข้อเสนอของจีน โดยได้กล่าวถึงความตระหนักต่อการพัฒนาอย่างมีสันติภาพของภูมิภาคนี้ในอนาคต และพร้อมที่จะผลักดันให้เกิดความมั่นคง ผ่านการหารือร่วมกันในการรักษาสันติภาพและเสถียรภาพ รวมทั้งมีความร่วมมือกันเพื่อการรักษาผลประโยชน์ร่วมกันของภูมิภาค กล่าวคือ
๒.๑ ประการแรก ส่งเสริมพื้นฐานในการพัฒนาร่วมกันและเคียงข้างกันทางด้านเศรษฐกิจ เพื่อสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก โดยเฉพาะการเร่งกระบวนการในการรวมกันทางเศรษฐกิจ ด้วยการสร้างเขตเสรีทางการค้าและการเชื่อมโยงกันอย่างรอบด้าน ในการพัฒนาทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม โดยดำเนินการตามแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ ค.ศ.๒๐๓๐ (พ.ศ.๒๕๗๓) เพื่อลดช่องว่างของความแตกต่างจากการพัฒนาในภูมิภาคนี้ อันเป็นผลประโยชน์ของประเทศต่างๆ ด้วยการประสานสอดคล้องในการปฏิบัติ ซึ่งจีนได้ผลักดันกิจกรรมส่งเสริมเรื่องดังกล่าว โดยดำเนินการโครงการริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (the Belt and Road Initiative) รวมทั้งได้จัดตั้งธนาคารเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย (the Asian Infrastructure Investment Bank: AIIB) และ กองทุนเส้นทางสายไหม (the Silk Road Fund)
๒.๒ ประการที่สอง ร่วมกันส่งเสริมการสร้างการเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ และความเข้มแข็งบนพื้นฐานทางการเมืองเพื่อการรักษาสันติภาพและเสถียรภาพ ซึ่งกุญแจที่มีสำคัญคือ การดำรงไว้ซึ่งการปฏิบัติต่อกันอย่างเสมอภาคกันและผลประโยชน์ที่จะได้รับจากความร่วมมือกัน โดยจีนจะทำงานร่วมกับสหรัฐฯ เพื่อสร้างรูปแบบความสัมพันธ์ของประเทศใหญ่ในการลดความขัดแย้งและไม่เผชิญหน้ากัน มีความเคารพต่อกันและร่วมมือกัน นอกจากนี้ จีนเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ที่รอบด้านและมีความร่วมมืออย่างลึกซึ้งกับรัสเซีย และได้สถาปนาความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับอินเดีย รวมทั้ง มีการผลักดันเพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์กับญี่ปุ่น ทั้งนี้ ผู้นำจีนมีความมุ่งมั่นต่อแนวคิดของการเป็นประชาคมที่มีความแตกต่างกัน ในอนาคต ดังที่จีนได้สร้างการเป็นประชาคมร่วมกับประเทศต่างๆ ในกลุ่มอาเซียน เช่น ความร่วมมือลุ่มแม่น้ำหลันชาง (ล้านช้าง)-แม่น้ำโขง เป็นต้น เช่นเดียวกับความร่วมมือในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกโดยรวม
๒.๓ ประการที่สาม ร่วมกันทำให้มีทางออกที่ดีขึ้นของภูมิภาคโดยมีกลไกพหุภาคี รวมทั้งกรอบความร่วมมือเพื่อให้เกิดความเข้มแข็งสำหรับสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ด้วยการมีระบบความมั่นคงร่วมกันหลายฝ่าย และต่อต้านการมีอำนาจแต่เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งจีนสนับสนุนความร่วมมือที่ใกล้ชิด เพื่อสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจและขยายความร่วมมือในการเจรจาหารือด้านความมั่นคงผ่านกลไกต่างๆ เช่น องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Cooperation Organization: SCO), Six-Party Talks, Xiangshan Forum, China-ASEAN Ministerial Dialogue on Law Enforcement and Security Cooperation and Center for Comprehensive Law Enforcement and Security Cooperation in the Lancang-Mekong Sub-Region เป็นต้น นอกจากนี้ จีนสนับสนุนการประชุมว่าด้วยการส่งเสริมปฏิสัมพันธ์และมาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างประเทศในภูมิภาคเอเชีย (the Conference on Interaction and Confidence-Building Measures in Asia: CICA) เพื่อเป็นกลไกในการเจรจาหารือและความร่วมมือ
๒.๔ ประการที่สี่ ร่วมกันสร้างกฎระเบียบเพื่อพัฒนาความเป็นสถาบันของการรักษาสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ยึดมั่นในการปกครองโดยกฎหมายเป็นบรรทัดฐาน และการยึดถือกฎบัตรสหประชาชาติเป็นพื้นฐานด้วยความบริสุทธิ์ยุติธรรม โดยจีนสนับสนุนการดำเนินกิจกรรม บนพื้นฐานของ กฎหมายระหว่างประเทศ ดังที่จีนร่วมกับอินเดียและเมียนมาในการริเริ่มหลักการพื้นฐานของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติห้าประการ (the Five Principles of Peaceful Coexistence) ในปี ค.ศ.๑๙๕๔ (พ.ศ.๒๔๙๗) เป็นต้น นอกจากนี้ จีนและอาเซียนได้ร่วมมือกันในการจัดทำปฏิญญาว่าด้วยแนวปฏิบัติของภาคีในทะเลจีนใต้ (the Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea: DOC) อันเป็นพื้นฐานที่สำคัญการเจรจาโดยถือเป็นระเบียบปฏิบัติอย่างเป็นทางการ (Code of Conduct: COC) ต่อไป
๒.๕ ประการที่ห้า ร่วมกันแลกเปลี่ยนทางการทหารและความร่วมมือที่จะเป็นหลักประกันต่อสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก โดยจีนเข้ามีส่วนร่วมในความร่วมมือด้านความมั่นคงระหว่างประเทศ และยึดหลักพื้นฐานของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติห้าประการ รวมทั้งการดำเนินการเพื่อความร่วมมือ ในการลดการเผชิญหน้าทางทหาร โดยเฉพาะส่งเสริมการมีกลไกเพื่อสร้างความเชื่อมั่นทางทหารบนพื้นฐานของการเคารพซึ่งกันและกัน ความเสมอภาคกัน การมีผลประโยชน์ร่วมกัน และความร่วมมือเพื่อให้ได้มาซึ่งผลประโยชน์ร่วมกัน โดยจีนยึดมั่นในการเจรจาหารือเพื่อความร่วมมือด้านความมั่นคงทางทะเล ความร่วมมือในภารกิจ การรักษาสันติภาพของสหประชาชาติ ความร่วมมือในการต่อต้านการก่อการร้ายระหว่างประเทศ การปฏิบัติการเพื่อการบรรเทาภัยพิบัติ ตลอดจนการฝึกและศึกษาทางทหารร่วมกับประเทศต่างๆ
๒.๖ ประการที่หก ร่วมกันแก้ไขปัญหาความแตกต่างและข้อพิพาทอย่างถูกต้อง เพื่อดำรงรักษาสภาพแวดล้อมของสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก โดยร่วมกันหาทางออกของปัญหาอย่างสันติ มีการเจรจาหารือ รวมทั้งปรึกษากันด้วยความเคารพและเข้าใจในความแตกต่างซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะหลักพื้นฐานและกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายเพื่อความมั่นคงทางทะเลใหม่ ตลอดจนอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล เป็นต้น

บทสรุป แม้ว่าจีนจะประกาศถึงเจตนารมณ์และความมุ่งมั่นที่จะยึดถือสันติภาพและเสถียรภาพ โดยเฉพาะในการแก้ไขปัญหาข้อพิพาทในทะเลจีนใต้ก็ตาม แต่จีนก็เข้าใจถึงความหวาดระแวงของประเทศต่างๆ ที่ยังคงมีอยู่ ดังนั้น จีนจึงได้ชี้แจงถึงจุดยืนและนโยบายของจีนในเอกสารสมุดปกขาว เรื่อง “China’s Policies on Asia-Pacific Security Cooperation” ฉบับปี พ.ศ.๒๕๖๐ โดยเฉพาะที่ว่าด้วยวิสัยทัศน์ด้านความมั่นคงของจีนต่อภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ซึ่งจะนำเสนอไว้ในข่าวจีนศึกษาต่อไป

ประมวลโดย :
พันเอก ไชยสิทธิ์ ตันตยกุล

(ข้อมูลจากเอกสารสมุดปกขาวของ The State Council Information Office of the People’s Republic of China เรื่อง “China’s Policies on Asia-Pacific Security Cooperation” (January 2017) แจกจ่ายเผยแพร่เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๖๐ จัดพิมพ์โดย Foreign Languages Press Co.Ltd, Beijing, China.)

Announcement: 
0

Facebook Comments Box